130 yıl sonra gelen adalet: Telefonun mucidi resmi olarak Antonio Meucci!

Kim milyoner olmak ister’de bir çok soru çıkmıştı: “Telefonu icat eden kişi kimdir” diye sorsalar verilen cevap Alexander Graham Bell.

Graham Bell

 

Heh ama o pek öyle değil. Telefonun ilk mucidi Antonio Santi Giuseppe Meucci. Meucci’ye 2002’de Amerikan Kongresi tarafından 131 yıl sonra itibarı geri verildi.

 

Antonio Meucci

 

Antonio Meucci 1808’de Floransa’da doğmuş ve orada eğitim görmüş bir makine mühendisi. Eşi ile beraber, İtalya’daki politik ortamdan kaçıp 1835’te Küba’ya taşınıyorlar. Sonra da Küba’dan Amerika Birleşik Devletleri’ne 1850’de göçüyorlar. ABD’ye geldiklerinde yanlarında bugünün parasıyla 500.000 ABD doları var (az sonra bu bilgiyi neden verdiğimi anlayacaksınız).

Meucci, 1854’ten başlayarak ciddi olarak sesi elektromanyetik dalgalara çevirmenin yolunu araştırıyor. Sonunda 1857’de bir diyaframı mıknatısa bağlayarak, titreşen mıknatistan elde ettiği elektrik sinyalini iletmeyi başarıyor. Meucci’nin bu sinyali elde edebilmesi Faraday yasası sayesinde. Michael Faraday’ın, elektromanyetik induksiyonu 1831’de keşfettiğini hatırlatalım. 1856 ve 1870 arasında Meucci 30’dan fazla telefon tasarımı üretiyor.

Ama Meucci’nin şansı pek yaver gitmiyor. Mum üreterek kazandığı para, telefon şirketi açması için yetmiyor. İtalya’daki sermayedar ailelerden yatırım istiyor, fakat o yıllarda İtalya’da Garibaldi sayesinde İtalya politik olarak çok dengesiz hale geldiğinden, aileler yurt dışında yatırım yapmanın haklı olarak güvenilir olmadığını söylüyorlar.

Tam o sıralarda da Meucci ve eşi bir kaç dolandırıcıya paralarını kaptırıyorlar ve 1861’de iflas ediyorlar. Evlerini kaybediyorlar. Meucci, 1870’de ilk, tam anlamıyla çalışan telefonunun patentini almak istiyor. Bu telefon 1 mil ötedeki bir alıcıya insan sesini göndermeyi başarıyor. Bu patenti almak için gereken 20 doları olmadığından etraftan yardım ile gönderiyor. İsmini de ‘teletrofono’ koyuyor.

 

 

Meucci ve aldigi ilk patent.

Heh, işte bu noktadan sonraki olaylar yüzünden telefonun mucidini Graham Bell olarak biliyorsunuz.

 

Meucci’nin yaptigi ilk telefon

1871 ile 1874 arasında Meucci patentini aldığı telefonu etrafta alacak ve hayata geçirecek birini arıyor fakat bulamıyor. 1874’ten sonra Meucci’nin patentinin süresi bitiyor ancak Meucci, patenti yenilemek için gereken parayı her seferinde zar zor buluyor. Hatta bir keresinde de patenti yenilemek için gereken 10 doları bulamıyor! [2] Bunlar olurken telefon üzerinde çalışan Graham Bell -ki kendisi the Bell Telephone Company diye bir şirket kurmuş- fırsatını bulup bir telefon patenti de kendisi alıyor. Bell, patenti alır almaz Meucci’yi dava ediyor. Bu ise Meucci’nin boyunu aşan bir şey, savunmak için avukat parası yok. Bell mahkemeye bir avukat ordusu getirirken, Meucci bu ordunun karşısına sadece bir (1) avukat çıkarabiliyor. Bu avukat da Meucci’den para almayan öksüz biri, çünkü Meucci bu çocuğu küçükken doyurmuş ve kendi çocuğu gibi eğitimini karşılamış, çocuk da vefa borcunu ödüyor (vallahi ağlıyacam şimdi). Eh, Bell’in avukat ordusu öksüz möksüz dinlemiyor tabi ki. Bu dava sürerken Bell, başsavcıya kendi şirketinden yüzde 10 pay öneriyor ve patent bir anda Graham Bell’e tam olarak geçiyor! Meucci ve öksüz avukatı ise davaya devam ediyor. Fakat Meucci 1889’da vefat edince artık davayı sürdürmenin manası kalmıyor.

Amerikan Kongresi, 2002’da bu dosyayı tekrar açıyor ve telefonun mucidi unvanı resmi olarak Meucci’ye geri veriliyor [1].

[1] https://www.congress.gov/107/bills/hres269/BILLS-107hres269eh.pdf

[2] 1870 hesabi ile 10 dolar bugunun parasi ile yaklasik 180 dolara denk geliyor.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

834Shares